Trybunał Konstytucyjny orzekł, że wyłączenie „neosędziów” z orzekania jest niezgodne z konstytucją. Obecnie rządzący podważają status sędziów powołanych przez KRS po 2017 roku.
TK: Nie można wyłączyć sędziego powołanego przez KRS po 2017 roku
Przepisy o wyłączaniu sędziego z mocy ustawy nie pozwalają na wyłączanie tzw. neosędziów za sam fakt ich powołania w procedurze przed Krajową Radą Sądownictwa po 2017 roku – orzekł Trybunał Konstytucyjny. Orzeczenie zapadło jednogłośnie w składzie: Bogdan Święczkowski, Krystyna Pawłowicz, Stanisław Piotrowicz, Justyn Piskorski, Jarosław Wyrembak.
Rządzący podważają status sędziów powołanych przez KRS po 2017 roku
Kodeks postępowania cywilnego przewiduje instytucję tzw. iudexinhabilis– sędziego wyłączonego z mocy ustawy. Podczas rozpatrywania jednej ze spraw w 2022 roku w Sądzie Najwyższym, pojawił się wniosek o wyłączenie jednego z sędziów SN. Chodziło o sędziego powołanego na wniosek tzw. neo-KRS, czyli Rady ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. We wniosku strona powołała się na wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, wedle którego orzeczenie wydane przez skład orzekający, w którym zasiada taki sędzia, narusza art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.
Sędzia Zaradkiewicz skierował do TK pytanie prawne
W 2023 roku sędzia dr Kamil Zaradkiewicz z Izby Cywilnej SN skierował do Trybunału Konstytucyjnego pytanie prawne. Dotyczyło ono tego, czy art. 48 par. 1 pkt 1 Kodeksu postępowania cywilnego, „rozumiany w ten sposób, że przesłankę wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy stanowi okoliczność powołania tego sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa do pełnienia urzędu” jest zgodny z konstytucją.
Trybunał już wcześniej wskazywał, że przepisy pozwalające na wyłączanie sędziów ze względu na wątpliwości wokół ich powołania w procedurze po 2017 roku są niezgodne z konstytucją
Trybunał Konstytucyjny orzekł we wtorek jednogłośnie, że przepis ten rozumiany w taki sposób – tj. w sposób dopuszczający wyłączanie tzw. neosędziów z mocy ustawy – jest niezgodny z ustawą zasadniczą. Już w 2022 roku Trybunał wskazywał, że przepisy pozwalające na wyłączanie sędziów ze względu na wątpliwości wokół ich powołania w procedurze po 2017 roku są niezgodne z konstytucją.
źródło: dorzeczy
